ŽVĶ MIŠUR VIRŠAST ĶSLENDINGAR VERA TILBŚNIR TIL AŠ "EYŠILEGGJA" FIRŠINA , NĮTTŚRUNA OG LAXVEIŠIĮRNAR FYRIR ÖRFĮAR KRÓNUR.......

Žaš er meš ÖLLU GALIŠ aš stunda laxeldi ķ kvķum śti į sjó.  En menn "hanga" į žvķ aš STOFNKOSTNAŠURINN viš landeldi sé svo hįr.  en hvaš svo???  Žaš er marg rannsakaš mįl aš fiskur sem kemur śr "landeldi" er mun betri, betur į sig kominn og afföll eru mjög lķtil.  Ašalorsökin er sś aš ķ landeldinu hefur ręktandinn mun meiri stjórn į eldinu og žeim ašstęšum sem fiskurinn er ķ (žetta er nś bara nokkuš sem segir sig alveg sjįlft).  Stęrsti hluti skżringarinnar į žessu sjókvķaeldi į Ķslandi eru skammtķma hagnašarsjónarmiš fiskeldisfyrirtękjanna sem stunda žetta eldi og nįttśrulega žaš aš Ķslendingar skuli bera svo litla umhyggju fyrir nįtt“runni sem raun ber vitni.   Į mešan stjórnvöld vķša um heim eru aš koma ķ veg fyrir žessi hryšjuverk og umhverfisspjöll sem kvķaeldi śti į sjó veldur, hleypa Ķslendingar öllum óžverranum óheftum inn OG OFT Į TĶŠUM VIRŠIST ŽAŠ VERA TAKMARK ŽEIRRA SEM STJÓRNA MĮLUM HÉR Į LANDI AŠ GERA ĶSLAND AŠ "RUSLAHAUG" FYRIR ÖNNUR LÖND EVRÓPU OG JAFNVEL VĶŠAR........  


mbl.is Ķslendingar hagnist į aušlindaskatti Noršmanna
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Siguršur I B Gušmundsson

Žaš viršist vera landlęgt aš ekkert sé gert fyrr en allt er komiš ķ óefni. 

Siguršur I B Gušmundsson, 4.10.2022 kl. 19:48

2 Smįmynd: S Kristjįn Ingimarsson

Sjókvķaeldi er ein umhverfisvęnasta leiš mannkynsins til aš framleiša próteinrķk matvęli. Ķslendingar ęttu aš nżta sér žetta tękifęri nś į tķmum mikillar fólksfjölgunar og loftslagsbreytinga. Fiskeldi starfar innan įkvešins lagaramma sem er grunnurinn aš hagstęšum skilyršum fyrir fólk og umhverfi.

Įriš 2004 var įkvešiš meš lögum aš ekki yrši leyft aš stunda laxeldi ķ sjó viš įkvešin svęši viš Ķslandsstrendur, žannig aš eins og stašan er nśna er einungis hęgt aš stunda laxeldi į svęšum sem eru talin henta betur vegna umhverfisašstęšna og fjarlęgšar frį laxveišiįm. Žessi svęši eru į Vestfjöršum, Austfjöršum og ķ Eyjafirši.

Ķ framhaldi af žvķ var įkvešiš aš buršaržolsmeta žyrfti žį firši sem laxeldi yrši stundaš ķ į nęstu įrum. Hafró sér um framkvęmd buršaržolsmats en ķ boršaržolsmati felst aš hver fjöršur fyrir sig er metinn śt frį straumum, rśmmįli, vatnsskiptum og fleiru, žannig aš lķfręnt įlag yrši ķ lįgmarki og įhrif į umhverfiš yršu žannig hverfandi. Buršaržolsmat fyrir Vestfirši er 80.000 tonn og Austfirši 62.000 tonn, en žó eru nokkrir firšir sem į eftir aš buršaržolsmeta.

Įriš 2017 var svokallaš įhęttumat lögleitt žar sem markmišiš var aš minnka įhęttu į blöndun viš nįttśrulega laxastofna. Meš įhęttumatinu minnkar žaš magn sem leyfilegt er aš ala skv buršaržolsmati. Įhęttumatiš var og er mjög umdeilt en žaš er endurmetiš į žriggja įra fresti. Eins og stašan er nśna mį ala 62.000 tonn į Vestfjöršum og 42.000 tonn į Austfjöršum.

Įšur en fiskeldi hefst ķ sjó žarf svo aš fara ķ gegnum langt og strangt umsóknarferli žar sem mešal annars er gert umhverfismat. Žar er tķundaš hvernig viškomandi fyrirtęki ętlar aš haga starfseminni meš tilliti til žess aš umhverfisraski verši haldi ķ lįgmarki. Žar koma m.a. fram stašsetningar, fjarlęgšir milli stöšva, hvķldartķmi, fóšrunartękni.

Umsóknin er svo send inn til Skipulagsstofnunar sem óskar eftir umsögnum hjį öllum hlutašeigandi ašilum. Hlutašeigandi ašilar geta m.a veriš viškomandi sveitarfélag, Fiskistofa, Landhelgisgęlsan, Minjastofnun, Samgöngustofa, Vegageršin, Veišifélög, smįbįtasjómenn og fleiri. Žetta ferli hefur yfirleitt tekiš mörg įr, allt aš įtta įrum en aš žvķ loknu og uppfylltum skilyršum, gefur Umhverfisstofnun śt starfsleyfi og ķ framhaldi af žvķ gefur MAST śt rekstrarleyfi.

Žegar leyfin eru komin žarf aš taka umhverfissżni, til žess aš hafa višmiš fyrir framtķšarvöktun. Žį žarf aš gera frekari straummęlingar til žess aš geta reiknaš śt hversu öflugan bśnaš žarf aš viškomandi svęši. Žį žarf fyrirtękiš aš setja upp višbragšsįętlanir og verklagsreglur varšandi allt žaš sem mögulega getur tengst umhverfisžįttum sem og öšrum rekstraržįttum.

Eldisfyrirtękin starfa eftir umhverfisstefnu, žau setja sér markmiš ķ umhverfismįlum, vinna markmiš aš umhverfismįlum, eru meš umhverfisįętlun, įętlun um aš draga śr orkunotkun, stefnu um lķffręšilegan fjölbreytileika svo fįtt eitt sé nefnt.

Eftir aš eldi hefst žarf fyrirtękiš aš starfa samkvęmt vöktunarįętlun žar sem žrišji ašili er rįšinn til žess aš taka botnsżni og sjósżni. Žaš er gert samkvęmt įkvešnu kerfi og m.a. eru tekin sżni žegar lķfmassi er ķ hįmarki og žegar stöš er tóm. Skżrslu um stöšu mįla er svo skilaš til umhverfisstofnunar. Nįttśrustofa Austurlands og Rorum hafa mešal annars tekiš žessa vöktun aš sér.  Komi ķ ljós aš įstandiš sé óvišunandi skal gripiš til rįšstafana, t.d. meš lengri hvķldartķma eša minna eldismagni en vöktun hefur leitt ķ ljós fram til žessa aš lķffręšilegt hefur ekki veriš of mikiš.

Fóšrun er hįttaš žannig aš ekkert fóšur fari til spillis enda er eldisfyrirtękjum mjög umhugaš aš sólunda ekki fóšri, žar sem žaš er stęrsti einstaki kostnašarlišur viš eldiš.

Allur bśnašur er vottašur og settur upp meš žaš fyrir augum aš ekki sleppi fiskur, honum er višhaldiš samkvęmt žeim kröfum sem framleišendur gera.

Samkvęmt reglugerš skal hvķldartķmi eldisstöšva vera aš lįgmarki 90 dagar. Į žeim tķma į umhverfiš aš fį tękifęri til aš komast ķ žaš įstand sem žaš var ķ įšur en eldi hófst. Žį hefur skķtur og fóšurleifar hreinsast burt meš hjįlp sjįvarlķfvera og hafstrauma.

Įrlega skal skila gręnu bókhalds til umhverfisstofnunar žar sem fram koma upplżsingar um framleišslumagn, notkun efna og losun (ž.e. skķtur og fóšurleifar). Einnig er skilaš inn įrsskżrslu žar sem gefiš er yfirlit yfir starfsemina. Žį koma fulltrśar umhverfisstofnunar ķ eftirlitsheimsóknir einu sinni į įri žar sem fariš er yfir hvernig fyrirtęki standa sig ķ aš uppfylla skilyrši starfsleyfis.

Sjókvķaeldi er flokkaš sem mengandi starfsemi hjį Umhverfisstofnun og ķ raun žżšir žaš aš ef engar reglur vęru ķ gildi vęri mikil hętta į mengun.  En žar sem sjókvķaeldi fer ķ žennan flokk ber eldisfyrirtękjunum aš gera umfangsmiklar rįšstafanir til aš koma ķ veg fyrir mengun sem žau og gera.  Til aš mynda hefur sjókvķaeldi veriš stundaš viš Austfirši ķ um 20 įr og reglulega eru tekin sżni og męlingar geršar og ekki hefur enn oršiš vart viš mengun eša önnur neikvęš umhverfisįhrif žannig aš žurfi aš grķpa til sérstakra rįšstafana. Žaš er nś samt svo aš fyrirtękin sjįlf bera įbyrgš į aš hafa hlutina ķ lagi hjį sér og hreint og gott umhverfi er grundvallarforsenda fyrir žvķ aš eldiš geti gengiš vel, bęši hvaš varšar lķffręšilega žętti og lķka hvaš varšar ķmynd og samfélag. 

Žaš er lķka mikilvęgt aš halda žvķ til haga aš eins og laxeldi er stundaš į Ķslandi er öll starfsemin afturkręf og losun gróšurhśsalofttegunda ķ sjókvķaeldi er ein sś lęgsta sem žekkist ķ matvęlaframleišslu.  Žaš vęri hęgt aš fjarlęgja allar stöšvar og allan fisk og aš žvķ loknu vęri eins og aldrei hefši veriš stundaš eldi viš Ķsland. Sjókvķaeldi viš Ķsland er žvķ sjįlfbęrt og aš mķnu mati ein umhverfisvęnasta leiš okkar til aš framleiša matvęli.

Viš ķslendingar eigum mikil tękifęri į sviši fiskeldis.  Hér eigum viš til stašar hreinan sjó, heitt vatn, mikla reynslu af fiskvinnslu, hįtęknifyrirtęki ķ sjįvarśtvegi og żmislegt fleira.  Ég tel aš laxeldi į Ķslandi eigi eftir aš aukast mikiš į nęstu įratugum og sį dagur mun koma aš framleidd verša yfir 200.000 tonn af laxi į Ķslandi.  Hvar veršur žaš gert?  Sjókvķaeldi mun įfram vaxa.  Stór plön eru uppi um landeldi og eitthvaš af žeim mun ganga eftir en ekki allt.  Svo tel ég aš ķ framtķšinni verši fariš meš eldiš lengra śt į höfin enda er nóg plįss žar. 

Margir benda į landeldi sem vęnlegan kost en žar eru grķšarlegar įskoranir og enn sem komiš er hefur ekki eitt einasta kķló veriš framleitt ķ stórskala landeldi sem starfrękt hefur veriš um įrabil nokkurs stašar ķ heiminum.  Tilraunir eru žó ķ gangi og vonandi tekst mönnum einhvern tķmann aš koma eldi ķ gang.  Helstu įskoranirnar eru žessar:

Landrżmi: Svo stunda megi laxeldi į landi žarf aš tryggja ašgengi aš miklu magni ódżrrar raforku og landrżmi. Landsvęši sem žarf fyrir Verksmišju meš 10.000 tonna framleišslugetu er įętlaš 11.700.000 m2 (11,7 km2) auk žess sem įrleg vatnsžörf yrši 259.230.769.231 m3/įri.  Žar sem mikiš landsvęši fer undir slķka starfsemi fylgir henni rask sem getur haft varanleg įhrif į land og įsżnd žess. Aš taka slķkt landrżmi undir fiskeldi er óafturkręf framkvęmd og hefši žvķ mjög neikvęš umhverfisįhrif į mešan allar framkvęmdir viš sjókvķaeldi eru afturkręfar.

Orkunotkun:  Žar sem orkužörf landeldisstöšva er mikil žyrfti aš auka rask į landi enn frekar meš hugsanlegum virkjanaframkvęmdum svo sjį mętti stöšinni fyrir raforku. Ķ hefšbundnu sjókvķaeldi er kolefnisfótspor lęgra en annarra prótķnframleišslu en žegar kemur aš eldi į landi er vistspor žess stęrra og neikvęš umhverfisįhrif eru aukin til muna. Meš žessari miklu orkunotkun er markmišiš aš lķkja eftir nįttśrulegu umhverfi fisksins ķ eldiskerum stöšvarinnar. Žį er sjó dęlt inn ķ stöšina, hitastigi er haldiš stöšugu, sśrefnismettun er haldiš yfir settum mörkum og vatnsgęšum haldiš ķ jafnvęgi. Mikil įhętta er fólgin ķ žvķ aš ef stöšin veršur fyrir orkufalli ķ stutta stund er raunveruleg hętta į aš allur fiskur drepist eins og dęmin hafa sżnt.

Dżravelferš: Til aš nį fram aukinni hagkvęmni ķ landeldi žyrfti žéttleikinn aš vera aš lįgmarki 80 kg/m3 en hįmarks leyfilegur žéttleiki ķ laxeldi, samkvęmt reglugerš um velferš lagardżra, er 25 kg/m3. Žaš mį žvķ ljóst vera aš lįgmarksžéttleiki 80 kg/m3 samręmist ekki žeim skilyršum sem sett eru um velferš lagardżra ķ fyrrgreindri reglugerš.  Ķ hefšbundum sjókvķum er lķfmassi hverrar kvķar um 4% af heildarrśmįli hennar og laxinum eru žannig bśnar bestu mögulegu ašstęšur ķ kvķnni. Žį hefur fiskurinn meiri möguleika į ešlilegri hreyfingu sem dregur śr stressi og bęši eykur velferš eldislaxins og skilar betri söluafurš śr eldinu.  Žaš hefur lķka sżnt sig aš grķšarleg afföll hafa oršiš ķ žvķ eldi sem geršar hafa veriš tilraunir meš, t.d. hjį Atlantic Sapphire ķ Bandarķkjunum.

Markašir: Fjarlęgš Ķslands frį mörkušum er įkvešinn veikleiki.  Fyrirtęki erlendis horfa til žess aš geta framleitt lax nįlęgt stórum mörkušum til aš spara flutningskostnaš. Žį eru landeldisfyrirtęki mjög viškęmfyrir veršsveiflum sem gjarnan verša ķ laxeldinu.

Kostnašur: Kostnašur viš byggingu og rekstur landeldisstöšva er grķšarlegur og mun hęrri en ķ hefšbundnu sjókvķaeldi. Hreinn kostnašur viš framleišslu hvers kķlós af laxi į landi er um 40% hęrri en ķ hefšbundnu sjókvķaeldi.  Verš į laxi hefur ķ gegnum tķšina sveiflast, bęši milli įra og svo innan įranna og žaš hefur sķnt sig aš žau fyrirtęki sem hafa hįan framleišslukostnaš lenda ķ vandręšum žegar veršin eru lįg en žau sem eru meš lįgan framleišslukostnaš hafa nįš aš pluma sig.

Fjįrmögnun:  Óljóst er enn hvernig fjįrmögnun veršur hįttaš į žeim eldisstöšum sem įętlaš er aš reisa.

Kolefnisfótspor:  Kolefnisfótspor sjókvķaeldis er mjög lįgt og ein hagstęšasta ašferš okkar til aš framleiša prótein fyrir kynslóšir framtķšar en meš žvķ aš ala fisk į landi  vęri kolefnissporiš mun hęrra.

S Kristjįn Ingimarsson, 4.10.2022 kl. 20:23

3 Smįmynd: Jóhann Elķasson

Jś Siguršur, žaš er lķka full seint aš fara į klósettiš žegar menn eru bśnir aš drulla ķ buxurnar.....

Jóhann Elķasson, 4.10.2022 kl. 20:42

4 Smįmynd: Jóhann Elķasson

S. Kristjįn Ingimarsson, žaš er alveg ljóst viš hvaš  žś vinnur og reyndar hef ég fullan skilning į žvķ aš  žś skulir verja žį atvinnugrein sem žś vinnur viš.  En žį ęttir žś ekki aš tala um žaš sem er ętlast til aš žiš geriš heldur um žaš sem er gert og hvernig žaš er framkvęmt.  Ég sagši aš stofnkostnašur viš landeldi vęri umtalsvert hęrri en ķ kvķaeldi śti į sjó en til lengri tķma skilar žaš sér bęši ķ betri vöru og hagkvęmari rekstri.  En fyrirtęki sem eru ķ sjókvķaeldi hugsa meira um SKAMMTĶMAHAGNAŠ OG VIRŠIST VERA NĮKVĘMLEGA SAMA UM ŽAU NĮTTŚRUSPJÖLL SEM FISKELDI Ķ SJÓKVĶUM VELDUR.  Samheri hf. stundar eingöngu landeldi og viršist ganga mjög vel.  ERTU KANNSKI AŠ SEGJA AŠ ŽEIR VITI BARA EKKERT HVAŠ ŽEIR ERU AŠ GERA OG VAŠI BARA Ķ VILLU OG SVIMA?????????

Jóhann Elķasson, 4.10.2022 kl. 20:56

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband